Rocznica aresztowania i rozstrzelania ks. Mariana Juszczyka (+17.07.1942), proboszcza garwolińskiej parafii.

Kategoria: Kalendarium patriotyczne

Utworzono: piątek, 17, lipiec 2026 00:04

17 lipca 1942 roku, niemieccy okupanci aresztowali w Garwolinie proboszcza garwolińskiej parafii, kapelana Wojska Polskiego i Armii Krajowej, księdza Mariana Juszczyka, garwolińskiego notariusza Antoniego Pinakiewicza oraz chorążego 1. Pułku Strzelców Konnych, Narcyza Witczaka-Witaczyńskiego.

Dwóch pierwszych, niemieccy okupanci rozstrzelali na drodze do Łucznicy i tam zakopali, ugniatając ziemię samochodami. Po kilku dniach mieszkańcy odkopali ciała: księdza Juszczyka pochowano na cmentarzu parafialnym w Garwolinie, a Antoniego Pinakiewicza na cmentarzu w Osiecku. Trzeciego z nich – Narcyza Witczaka-Witaczyńskiego, prawdopodobnie jedynego świadka tej egzekucji – przewieziono na Pawiak do Warszawy, gdzie przebywał do grudnia 1942 roku, a następnie do obozu koncentracyjnego na Majdanku, gdzie został zamordowany 27 marca 1943 roku.

Pamiętajmy!
Cześć i Chwała Bohaterom!

Pomnik w miejscu rozstrzelania przy drodze na Łucznicę (zdj. 2026)

Grób ks. Juszczyka na cmentarzu w Garwolinie.

Ks. Marian Juszczyk święcenia kapłańskie otrzymał 14 lipca 1913 roku z rąk biskupa Franciszka Jaczewskiego, ordynariusza diecezji lubelskiej i administratora apostolskiego diecezji podlaskiej. Pracę duszpasterską ks. Juszczyk rozpoczął w sierpniu 1913 roku w Janowie Podlaskim. Dziekan dekanatu garwolińskiego od 1927 do 1941 roku. Wiceproboszcz parafii Garwolin w latach 1927-1929, a proboszcz od 1929 roku. Przez krótki czas ks. Juszczyk był proboszczem parafii Górzno. Z jego inicjatywy w parafii zostały utworzone m.in. Bractwo Adoracji Najświętszego Sakramentu, III Zakon Św. Franciszka zwany tercjarstwem, Liga Katolicka przekształcona na Akcję Katolicką, której celem było zakładanie kółek różańcowych i popieranie Katolickich Stowarzyszeń Młodzieży Żeńskiej i Męskiej. 1 sierpnia 1930 roku ksiądz Marian Juszczyk otrzymał nominację na kapelana pomocniczego garnizonu Garwolin. Utrzymywał ścisły kontakt ze stacjonującym w naszym mieście 1. Pułkiem Strzelców Konnych. Uczestniczył w życiu pułku, w obchodach świąt pułkowych, współorganizował Koło Polskiego Białego Krzyża. We wrześniu 1929 roku ks. Juszczyk został członkiem Rady Miejskiej w Garwolinie z ramienia Stronnictwa Narodowego i pełnił tę funkcję do 1934 roku. Był również członkiem Sejmiku Powiatowego. W początkowym okresie okupacji duchowieństwo parafialne z ks. Juszczykiem na czele udzielało pomocy przybyłym na teren parafii garwolińskiej wysiedlonym w latach 1939-1940 z Pomorza i Poznańskiego. Udzielał także pomocy osobom z kresów wschodnich i ze Śląska. Wielu księży z terenu powiatu garwolińskiego wchodziło w skład podziemnych struktur organizacyjnych Obwodu ZWZ-AK „Gołąb” Garwolin.

Ks. Juszczyk był szefem służby duszpasterskiej Armii Krajowej Obwodu „Gołąb”. Działalność księdza w AK poznały okupacyjne władze niemieckie. Zagrożony aresztowaniem, mimo ostrzeżenia dowództwa AK, nie opuścił parafian. Został aresztowany i rozstrzelany przez Niemców 17 lipca 1942 roku na drodze z Pilawy do Łucznicy.